Op 21 maart 2018 verschenen er in het toonaangevende medisch tijdschrift The Lancet 3 artikelen over een van de meest voorkomende medische problemen: lage rugklachten.

Lage rugpijn komt enorm vaak voor en leidt veelvuldig tot ziektedagen, medicijngebruik en dure behandelingen. Hierdoor is dit niet alleen een heel vervelend probleem voor de patiënt, maar ook voor de maatschappij als geheel. Er wordt geschat dat de maatschappelijke kosten in Nederland 3,5 miljard euro per jaar bedragen.

 

Op zoek naar de oorzaak

De mogelijke oorzaken voor lage rugklachten zijn legio: van simpele ongelukjes tot uitgezaaide kanker. Maar in 99% van de gevallen is een oorzaak niet zo simpel aan te wijzen en wordt er bij beeldvormende onderzoeken (Röntgen, MRI) weinig bijzonders gevonden, of in ieder geval geen zaken die je niet ook regelmatig bij mensen zonder rugklachten aantreft.

Lage rugpijn kent dus niet slechts één oorzaak, maar is meestal het gevolg van een groot aantal factoren, die alleen zichtbaar worden als men de rugklachten bekijkt binnen het kader van iemands totaal functioneren, inclusief psychosociale factoren, lifestyle en arbeidsomstandigheden. Dan blijken lage rugklachten opvallend vaak samen te hangen stress, overgewicht, een lagere sociaaleconomische status, roken en een levensstijl met weinig en eenzijdige beweging. Dat zijn zaken die zomaar met een pilletje of wat oefeningen op te lossen zijn.

  

Geen quick fix

 In de artikelen komt ook naar voren dat de problemen toenemen: rugklachten komen wereldwijd steeds vaker voor. Een deel van het probleem lijkt de medische aanpak zelf te zijn. Die gaat vaak door middel van pijnstillers die niet alleen het probleem niet oplossen, maar ook veelvuldig leiden tot ernstige bijwerkingen en afhankelijkheid.

Er wordt aanbevolen om te komen tot een meer integrale aanpak volgens een biopsychosociaal model met minder nadruk op de neiging tot het aanbieden van een “quick fix”.

Van groot belang blijkt ook het in stand houden van het gevoel van onafhankelijkheid en competentie. Als iemand met lage rugklachten geadviseerd wordt maar een tijdje niet te werken kan dat vaak juist het herstel belemmeren. Dat laatste was overigens al vaker uit onderzoek naar voren gekomen; van een episode met lage rugklachten herstelt men doorgaans het beste door gewoon rustig door te gaan met werken en bewegen. Gek genoeg blijkt medische bemoeienis in de zin van medicatie, fysiotherapie of bedrust het herstel eerder te vertragen dan te versnellen.

  

Zelf aan de slag

Wat kun je dus het beste doen met je rugklachten, nadat is uitgesloten dat er geen ernstigere dingen aan de hand zijn? Kijk naar je algemeen welbevinden, naar de balans tussen inspanning en ontspanning, naar het aantal uren dat je zittend doorbrengt (Nederlanders zitten gemiddeld 8,7 uur per dag;dat is veel te veel), inventariseer de factoren die je stress geven en probeer daar iets mee te doen.
Zorg voor veel en veelzijdige lichaamsbeweging, rook niet, zorg voor een gezond gewicht en zorg dat je jouw tijd en energie steekt in activiteiten die je nuttig en interessant vindt. 
Accepteer dat de medische wereld vaak geen pasklaar antwoord heeft voor lage rugklachten en oriënteer je op een meer integrale aanpak.