Mexicaanse griep

Het advies van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) tot nu toe is de volgende groepen te laten vaccineren: Zwangere vrouwen vanaf de 14e week, jonge kinderen vanaf 6 maanden tot 5 jaar, de huisgenoten van kinderen van 0 tot 6 maanden, alle 60-plussers, mensen met een medisch risico (zoals chronische aandoeningen van hart of luchtwegen, suikerziekte, immuunstoornissen etc.), werkers in de gezondheidszorg die mogelijk met mensen met een hoog medisch risico in contact staan en verder de huisgenoten van mensen met een hoog medisch risico.
Je kunt ook zeggen: alle gezonde mensen tussen de 5 en 60 jaar hebben géén griepprik nodig, tenzij ze een jonge baby hebben, zwanger zijn (na 14 weken) of in contact staan met mensen met een hoog medisch risico.

Zoals bij iedere medische ingreep dient er een zorgvuldige afweging te worden gemaakt tussen de gezondheidswinst die met een vaccinatie behaald kan worden en de mogelijke risico’s. De Mexicaanse griep verloopt in verreweg de meeste gevallen als een gewone, milde griep, maar af en toe verloopt hij ernstiger en is er kans op een ernstige longontsteking. Deze longontsteking kan soms zo ernstig zijn dat de patiënt kunstmatig beademd moet worden. De kans dat deze complicaties zich voordoen is gelukkig zeer gering. Tot nu toe lijkt het erop dat een vaccinatie bij ongeveer 80% van de gevaccineerden bescherming biedt tegen de Mexicaanse griep.

Over de mogelijke bijwerkingen van het vaccin is nog niet veel bekend; het is een nieuw vaccin en we zullen pas na geruime tijd iets kunnen zeggen over deze bijwerkingen. Het vaccin bevat naast delen van het virus een adjuvans: een toevoeging bestaande uit squaleen en thiomersal. Thiomersal is een organische kwikverbinding die wordt toegevoegd om het vaccin houdbaar te maken. Squaleen is een uit haaienleverolie gewonnen stof die wordt toegevoegd om de reactie van het immuunsysteem op het virale materiaal te versterken. Dat laatste is nodig om zodoende met minder viraal materiaal toch een sterke reactie te krijgen. Hierdoor kon in kortere tijd meer vaccin worden aangemaakt, zodat het voor iedereen beschikbaar is.

De meest gangbare vaccins in Nederland bevatten thiomersal, hiermee is veel ervaring opgedaan en het lijkt redelijk veilig. Over squaleen bestaat meer onduidelijkheid; het wordt door sommigen in verband gebracht met bepaalde aandoeningen van de hersenen en andere delen van het zenuwstelsel, gewrichtsontstekingen en auto-immuunaandoeningen. Voor zover bekend zijn de risico’s vrij klein; zo zou er een kans van één op een miljoen zijn dat men na toediening van een vaccin met squaleen de ziekte van Guillain-Barré zou ontwikkelen, een met (tijdelijke)verlammingen gepaard gaande aandoening van het zenuwstelsel.

Om tot een keuze te komen moeten wij ons het volgende afvragen: Hoe groot is (voor mij) het risico van de griep en hoe groot schat ik de kans op mogelijke bijwerkingen van het vaccin?

Momenteel worden per week zo’n 20 mensen opgenomen op de intensive care met ernstige longontsteking door de Mexicaanse griep. Op dit moment hebben zo’n 25000 mensen in Nederland griep (dat betreft de geregistreerde gevallen). Dat betekent dat er een kans is van 1 op 1250 dat je als je mexicaanse griep hebt op de intensive care terecht komt (er gemakshalve even vanuit gaande dat de griep 1 week duurt). Vier op de vijf opnames betreft mensen met reeds bestaande ernstige gezondheidsproblemen. Als gezonde Nederlander met mexicaanse griep heb je dan een kans van 1 op 6250 om op de intensive care te belanden. Dat risico is niet veel anders als bij een gewone griep. Ook de sterftekans vergeleken met de gewone griep is niet veel anders (ongeveer 0,2% van alle mensen die griep krijgen, waarvan de meesten al gezondheidsproblemen hebben). Zoals u ziet is het risico van de Mexicaanse griep redelijk bekend. Het risico op bijwerkingen van het vaccin is nog niet precies bekend. Het lijkt vrij laag, maar dat weten we niet zeker.

Het lijkt erop dat voor mensen met een verhoogd medisch risico het vaccineren een verstandige keuze is. Voor gezonde mensen lijkt het niet nodig. Voor jonge kinderen en vrouwen in het laatste deel van de zwangerschap lijkt de afweging lastiger; de mogelijke bijwerkingen zouden hier gezien de ontwikkelingsfase van het kind een grotere impact kunnen hebben. Wij hopen dat de ouders met deze informatie een meer afgewogen keuze kunnen maken.

Voor het overige, of u nu wel of niet gevaccineerd wordt, is het aan te raden te zorgen voor een zo goed mogelijke afweer; zorg voor goede voeding, voldoende ontspanning en slaap en dagelijks voldoende lichaamsbeweging. Als aanvulling daarop kan het gebruik van echinacea preparaten in combinatie met vitamine C gunstig zijn voor uw afweer. Verder is ook sambucol (op basis van vlierbessen) een preparaat dat de afweer kan versterken. Ook het ondersteunen van de darmflora met probiotica kan in dit kader gepast zijn. Ten slotte zou men ook oscillococcinum kunnen nemen (van de firma Boiron) om de afweer tegen griepvirussen in het algemeen te prikkelen.